Monday, June 17, 2013

Bawipa Zanriah Paui,



Thawngthabia relnak  1cor, 11:23-26

23Zeicahtiah kan pek chinmi hna cawnpiaknak hi Bawipa sinin ka hmuhmi a si: kan Bawipa Jesuh cu an rawi zan ah khan chang kha aa lak i 24Pathian sinah thla a cam hnuah a cheu i, “Hihi ka pum a si, nanmah caah a si. Keimah philh lonak ah tuah u,” a ti. 25Cu bantuk ṭhiamṭhiam in zanriah ei dih in hrai kha aa lak i, “Hi hrai hi Pathian biakamnak thar, ka thi in ka fehtermi a si. Hi hrai nan din fate keimah philh lonak caah ding u,” a ti. *11:25: Exo 24:6-8; Jer 31:31-34 26Cucaah hi chang nan ei i hi hrai nan din fate, Bawipa a rat hlantiang a thihnak kong kha nan chim a si.

Dawtmi RC fale hna, nihin ni cu Corpus Christi timi Bawipa Thi le Sa puai ni a si. Bupi ah a sang bik puai, Solemnity timi Puai hna lakah hin pakhat aa tel ve mi puaipi pakhat a si. Kan zumhnak a hrampi ni a si i, pumkhat ah a kan chiahmi puai ni a si. Cun kanmah RC le Oxthodox lawng nih kan ngeihmi puai ni zong asi rih. Cun kannih RC ca le Mithiang hna ca a biapi tuk caah nitin kan tuahmi puai, Missa zong a si. Khamhnak kan hmuh nak puai ni zong a si rih.

Hmai sautuk kan kal hlan ah Catholic timi le Oxthodox timi hi tlawmte fiangter ka hung duh. Fr. Philip Za Hei Lian nih Pintit( France) aum lio ah RC forum kan timi hi kan palh, thlen a hau, a palhnak kong tampi( a bianing cu ka keng kho ti lo) ka hung ttial te lai a ti mi kha nan cing rih ko lai dah ka ti. A fiangter te lai dah ka ti i a daitthan. A chimmi cu a palh thlu lo bantuk in a hman zong a hman thlu velo ka ti duh. Chim duh mi cu nan theih cia bang in RCM timi hi a tawinak in RC kan he timi a si ko. 

Fr. Za Hei Lian a hman ka ti nak cu, nihin theology thiam tampi nih Bupi minah Roman ti thlak chih mihi an duh lo. Misleading timi theihpalhnak tampi a chuahter an ti. Rome timi aa tel tikah Rome miphun a rem deuh lo mi le Nitlak lei miphun a huami pawl nih an cohlang duh tuk ti lo. Cu caah tthatnak a chuahpi lo an ti. Hmantawk cu an hman ve ka ti. Khatte lei a hman thlu lo ka ti ve mi cu Mithiang hna tampi le Bupi nih cun Roman timi hi an thlak duh rih lo.A ruangcu: Bupi lu hmasa Mithiang Paul le Peter cu Rome ah an lu an hlo, Bupi zalonnak a hmuh hmasanak cu Rome a si i, nihin ni tiang Rome cu kan Pope umnak khualipi a si Roman ti cu thlak thiam a si ve lo an ti ve. Cucaah nihin ni tiangah Bupi i zapitheih min cu Roman Catholic Church, RC Bupi a si peng ko.


Hitin ka hung ti tikah Fr. Pa kha ka lehmi si loin a hung ttial lo tikah kei nih ka theih tawkin ka fiangter mi a si. Oxthodox ti tu cu kanmah RC he zeizongte ah kan zumhnak aa lo i kan Pope pa le Rome nih leicung pumpaluk cung nawl a ngeihnak hi a cohlang lo pawl an si.Theihchap a hau rih micu hi Oxthodox hi Bu riat hrawngah an i tthenrih. Zumhnak cu aa khat i an zumhnak an langhterning( an tuahning) aa dang. Hi hna hi kan hawi bu hna kan timi( Protestant bu) hna hi an si lo. Englican bu in thawkin Pentecostal bu hna in a zual bik Bulo bu tiang hi Protestant bu pawl cu an si. Hi hna bu pawl hi donghni ngei lo aa tten pawl an si i Bawipa Thi le Sa cu kan zumhning zumh lo in, philhlonak men in a pum mi pawl an si. Cu ruangah a si ko rua hi tluk an i tthennak mihi. Hi hna bu hi rel cawk an si ti lo i a si bal lai lo, zei caah tiah cat loin an i tthen peng caah asi.1cor 14-17 chungah hitin kan hmuh bang in, 14Cucaah ka dawtmi ka hawile hna, siasal kha bia hna hlah u.15Ruahnak a ngeimi sin biachim bantukin nan sinah ka chim; ka chimmi cu nanmah nih ṭha tein ruat ko u. 16Thluachuahnak hrai ca i Pathian kan lawmh tikah, hi hrai kan din tikah hin Khrih thi kha kan i hrawm a si lo maw? Cun changreu kan ei ṭimi hi tah: hi changreu kan ei ah hin Khrih pum kan i hrawm a si lo maw? *10:16: Mat 26:26-28; Mar 14:22-24;Luk 22:19-20 17Changreu kan i phawtmi cu hlum khat a si bantukin kannih cu kan tampi nain pum khat kan si; zeicahtiah kan dihlak in cu changreu hlum khat cu kan i hrawm.


1. Lung hnahnoh kan duh lo ahcun
2. Chungkhar ah lungrualnak ngeih kan duh ahcun,
3. Bupi le community ah lung i khah kan duh ahcun,
4. Kan Bupi le kan phu tthangcho kan duh ahcun
5. Khrih he pum khat si in lei thluachuah le van ram kan co duh ahcun,

Pum khat sinak le thluachuah conak a si mi Bawipa Thi le Sa hi philh hlah usih, cohlang hna usih, nitin te kan cohlang khawh lo zongah zarhkhat voikhat cu pel loin cohlang hna usih.Bupi tuanbia kan zoh tikah fimnak pakhat kan hmuhmi cu, ka piangtthar aa ti i hehchiat tiah laam, thlacam cun khuaruahharnak tiang a tuahmi tampi le chan khat hnu chan khat an um, nain tampi cu an tlu tthan. Cun social work timi bomhnak le chanhnak lei hehchiat tiang a ttuan i a min a thangmi tampi an rak um len, nain tam-u cu an tlu tthan. Sihmanhsehlaw, Bawipa Thi le Sa cung, Missa kainak le Bawipa Thi le Sa biaknak ah a nunnak, a thlarau nunnak a bunh cang micu an tlu tthan kan thei bal lo.


Fr.David Khin Hmung
Parish Priest of Kyarinn
St. Peter Church, Hakha Diocese
Kalay township, Sagaing Division, 
Myanmar
Mail. fdvhmung@gmail.com 
phone.  0947072577