Bawipa Zanriah Puai ah St. Joseph Cathedral ah Phung Chimhnak(10/6/2012)

Ex.33:18   Chung Moses nih Pathian kha na hmai ka hmuh sak tuah tiah a nawl. Moses ti mi prophet hi Israel miphun hna ca ah anganbik prophet tiah nihin tiang in an u pat mi prophet a si. Bible nih hmaitonh te in hawi le kawm hna bia an ni ruah bang in Pathian he bia a ruah kho mi prophet a ti Ex.33:11. Sihmanhseh law Pathian kha a hmai ka hmuh duh tiah a hal tik ah Bawipa  nih aleh mi cu,  …ka hmai a hmu mi cu an nung kho lo…a ti (33:20). Langhnak apek nate in a hmai kha akut in a ahuh piak i, Moses nih Pathian kha a hnu lei long in a rak hmuh  “…Kahmai cu na hmu kho lai lo”(v.23).

Kan ca thar chung ah kan hmuh mi cu, Zultu Philip nih Kan Bawipa Zisu kha, “ Bawipa, Pa pathian kan hmuh sak tuah “  tiah a nawl. Sihmanh se law zisu nih, “Philip, hi can chung vial te nanmah he ka um cang, a tu tiang na thei rih lo maw, keimah a ka hmu mi paoh cu ka pa zong an hmuh ve.” a ti.

Bawipa hmuh hi hlan lio krifa hna ca ah abiapi ngai in ruah asi.  Judah hmun ah Mathais thim a rak si lio ah hram an bunhmi pakhat cu,” …bawipa Zisu nih kanmah he khual a tlawn leng mang lio I kan sin I aa tel lengmang ve mi, Johan nih tipil innak kong achim ri in Jesuh nih van ah a kan kaitak tiang kan sinah aa tel lengmang vemi asi awk a si….” Cun  I Johan cakuat  chung ah, cawnpiaknak vial te hi biatak a si ti an fian khawh ding ca ah biahrambunh a tuah than mi cu,  “ …kannih nih kan rak hmuh mi le kan rak theih mi cu nannih zongkha kan in chimh hna….(IJn. 1:3)

Bawipa Zisu an hmuh kan ti tik ah a rak hmumi cu an rak tam ko hnga. Farasi hna, sadusi hna le tlangbawi hna zong an rak hmu ve ko. Sihmanhselaw, an nih anhmuhnak cu Mary fa, Lehtamah ti le misifak ti tiang lawng hi a si. Hihna pawl nih Bawipa Zisu an hmuh cu ,  “ keimah a ka hmumi hna paoh nih ka Pa an hmuh ve..Maw Philip!!” ti mi ah hin an ni tel lo ti cu a fiang ko.  Cun ni hin Bawipa Zisu ahmu bal lo mi kan mah hna hi tah?  Kan Bawipa nih Thomas sin ah,  “ Thomas  Thomas, nangmah cu na ka hmuh ruang ah na ka zumh, sihmanhsehlaw  … keimah hmu lo in a kazummi paoh cu thluachuahmi an si” a ti (Jn.20:29). Hi Bawipa bia thiang ruang hin, hlanlio farasi hna le tlangbawi hna le Judahmi hna nih Bawipa kha pumsa mit in rak hmu hna hmanhseh law, Bawipa Pathian hmai hmumi an si kho lo. Nihin kanmah hna cu, pumsa mit in kan hmuh kho lo nate in kan zumhnak ah Bawipa hmai a hmu mi kan si ve. Lunglawmhnak nganchin ko seh! Chim ko uhsi law, hlan lio chan I, a sang bik prophet ti mi Moses hmanh nih a rak hmuh khawh lomi Pathian hmai kha kan zumhnak in hmuhter kan si cang.

Kanni kanchan ah Pathian hi zeitik caan ah aa phuan kan ti ah cun, a dang dang in, zumhnak in a ra mi tehte khan awk a tam pi a um ko lai. Bianabia ah, harnak kan tawn tik ah kan luatnak, kan zaw I, kan dam than, ei le din kan har tuk I, atlamtling than tbk.,   hna pawl hi kan chim tawn mi bia an si ko. Cu vial lak ah kan nu Bupi nih Bawipa hmai khawi ka ah dah a hmuh kan ti ah cun,…nihin kan biakmi Bawipa zanriah ah a si kan ti lai.

Bawipa zanriah hi kan nu Bupi zumhnak ah alaifang zumhnak a si. Nihin Catholic bupi hi Pumkhat sinak ah champion a si tiah kan ti lai. “Maw ka Pa hihna vial te nih nangmah le keimah pumkhat kan si bantuk in pumkhat an si ve nak hnga… tiah thla acam (Jn.17:11).  Vawlei pumpaluk pumkhat si awk ah ahar ngai ko. Hi bantuk in pumkhat si khawhnak  aruang te cu kan kawl ah cun Bawipa zanriah hi asi camcin ko. Mithiang Paul nih Corinth krifa bu an nisik I an ni then lio ah a chimhhrin mi hna cu….  “ changreu hlumkhat ahrawmmi kan si lo maw? A rak ti hna. Hi pathian bia nih hin nihin tiang in bupi lungkhat thinkhat sinak cu bawipa zanriah chung ah hram bunh asi kan ti khawhnak cu asi.

Hlanlio krifa hna nih pumkhat an rak si khawhnak thazaang  le Pathian hmai an rak kawlnak te kha a langh ter. Lamkaltu 2:42 ah kan hmuhmi cu, Lamkaltu hna cawnpiaknak (Pathianbia), Zanriah dumtinak le thlacamnak hna hi an nihngatchan mi a rak si.

Zultu pahnih hna nih Emaus khua lei an kal lio ah bawipa zisu hrimhrim nih anmah he a rak kal ve. A ho asi ti kha an theih lo…..Zanriah dumnak ah…Changreu kha alak I thla a cam I, changreu cu acheu I a phawt hna. Anmit kha a hung fim I aho a si kha an hun hngalh. (lk. 24:30-31) tiah kan hmuh. Hi cathiang nih hin Bawipa zanriah (Missa ) chung ah Bawipa kan hmuhnak kha alangh ter. Baibal thiang hi, kan rel tik ah Pathian he kan ni tawnnak a si lo ah Pathian hmai kan hmuhnak pakhat asi ve i, a biapi ngai ve.  Cathiang le Bawipa zan riah hi apahnih te in Bupi nih akhat te in upatnak apek hna. Apahnih in an biapi ngai. Lk. 24: 27- chung Zisu nih zultu hna pahnih hna kha cathiang chung ah  “ Moses cauk hna thawk in Profet hna tialmi cauk hna tiang ,amah kong aa tialmi vialte kha fiang tein a chimh hna.”…Moses cauk in profet hna tialmi cauk tiang)a fian ter hna(Lk.24:27). Sihmanhselaw a ho asi kha an thei lo a ti. Bawipa a si ti an theihnak cu zanriah ah, Changreu a cheu tik ah…an rak theih, ti hi asi. Lam an kal pah in Pathianbia tam pi a cawnpiak mi ah khan amah kha an rak thei lo na in zanriah( changreu cheunak tu ah)an Bawipa kha an rak theihnak nih hin… nihin kan zumhnak hram a simi bawipa zanriah ah Zisu a hmumi zumhtu kan sinak te kha alangh ter. Hi hnu in zultu hna cu lawmhnak nganmi he Jerusalem ah an kir colh i, an va phanh ah khan an hawi zultu hna sin ah an chimh mihna cu… Lk.cathiang ning in,  “… cun pahnih hna nih khan lampi I thil a hung ummi le Bawipa cu changreu a hun cheu tik I an hngalhnak kong kha an chimh hna.”(lk.24:35) Nihin kan nu bupi nih changreu cheunak ah Bawipa kan hmuhnak kong hi lungtling te le lawmhnak he kan chim theu ve tawn.

Zultu hna sin ah,  “ vawlei dongh tiang kan umpi hna lai,”(Mt.28:20)tiah kan bawipa nih  bia akamh hna. Emanuel, kannih lak ah aummi Pathian kan ti bantuk in,Bawipa thiangthlarau nih a kan um pi ti hi kan zumhnak asi. Cu pin in, kansin ah zungzal a kan umpinak hi Bawipa zanriah ah hin a si ve.(Jn.6:56)

Missa Raithawinak/Missa thlacannak cu chanhlun thlacamnak pakhat asi ca ah zumhtu krifa hna nih date out asi cang tiah nanruah sual khawh men ti kaphang. Tuchan thlacamnak hi,a phunphun a um, mithiang hna thlacamnak, siangbawipa thlacamnak sayaapa thlacamnak… tbk.., kan lung zong asi tuk tawn. Sihmanhselaw Bupithlacamnak phunphun le private thlacamnka phunphun vial ah hin Missa thlacamnak cu, hmual angei bikmi thlacamnak a si. Nihin chanthar mipawl nih kan ni lunghmuihmi thlacamnak le Missa thlacamnak cu tahchunh khawh asi lo. Asunglawi ngaimi Bawipa I Rosung asi.

Mithiang Paul nih siaherh ngai in Missaraithawi thlacamnak hi, zumtu hna ca ah cun, zungzal ahmun dingmi thlacamnak (Rosung) ah hman dingin akan cawnpiak I, akanpek chin mi asi. “ …kan pek chinmi hna cawnpiaknak hi, Bawipa sin in ka hmuhmi asi.”(Icor. 11:23..)

Cu ca-ah ka dawtmi krifa u le nau nu le pa hna, Bawipa zanriah hi amah hmai kan hmuhnak le, amah he pumkhat kan sinak cu a si. Hlanlio zumhtu hna vial te nih fekte in an rak i tlaih ban tuk in, atuchan zumhtu kannih vial te zong nih fek te in kan thlaih kan bochan kan duh I, kannunnak ca ah abiapi bik asi ti hi kan theih, kan zumh I, thlarua nunnak ca ah pom khawh le cohlan khawh I zuam cang hna u si. Amen!  

 By, Fr. Hre Kung