Zeiruang ah dah Rosary thlacam hi a herh?
1. Zeiruang ah kan ti ah cun, Nu Mary cu Pathian he minung kar lak ah remhnak (mediator) a kan tuah piaktu a si ca-ah a si. Zeitin dah remnak a pek khotu (mediator) kan ti kho kan ti ahcun, (Lk 1:30-38) tiang kha kan rel ahcun, Vancungmi Gabriel nih nu Mary sin a ra i nau na ngei lai a rak ti tikah, nu ngak thiang asi i, pa he a um ti bal lomi a si tikah zeitin dah a si kho lai a rak ti. Sihmanhsehlaw Gabriel nih Thiang Thlarau thong in fa na ngei lai a ti tikah "Pathian sal nu ka si i a bia bang in ka cung ah tlung ko seh a rak ti. (Lk 1, 38) Hi bia cu ka hna a tlak ka pum kaa pek lai i vawlei cung sualnak a tlanhtu cu ka rak poi lai i ka hrin lai tinak sullam a si. ( Let it be done to me.Yes) a rak tinak cu kanmah caah khamnak hram thawknak a si. Pathian nih a tlak ( worthy ) a ti i, a rak thim mi minung a si. Nu Mary nih (No, I cannot do this) ka tuah kho lai lo, ka cohlang kho lo rak ti seh law zei bantuk program dah a rak um lai ti cu kannih minung nih kan theih kho lo. Cu ruang amah hal piaknak thong in Pa Pathian sin thluachuah hmuh ding ah Rosary thlacam kan herhnak a si.
2. Zei ruangah dah Nu Mary he hmunkhat ah Pathian sin thlacam a herh?
-Kanaan lethah puai kha kan zoh ahcun puai a tuahtu hna i, misurhang a dih tikah Nu Mary nih Boi Jesuh sin ah an misurhang a dih cang (Jn 2,3) tiah a chim. Bible chung ah "cun a nu nih a chim mi vial te kha zul tuah uh" a ti (Jn 2,5). Jesuh nih "Fill the jars with water.(Jn 2,7) a ti.
Hi ka hin nu May lungthin kha phun 2 (2 kinds) in kan hmuh kho. Pathian a bochannak le mikip caah a ruah thiamnak kha kan hmuh kho. Misurhang a dih tikah, nu Mary nih Jesuh kha an misurhang a dih cang tiah a chimnak cu Bawi Jesu cu Pathian fapa a si i, a tuah kho lo mi a um lo ti mi zumhnak he minung hna i an harnak ah a tel pi venak kha a si ve. Jesuh nih ka caan a phan rih lo a ti nain a nu chimmi bia a ngainak kha langh ter awk ah fill jars with the water a ti. ( Kanaan Lehthah puai cu Bawi Jesuh nih a voi khatnak miracle a tuahnak, Pathian fapa a sinak a langh ternak zong a si ve. Cu ruang ah kanmah Catholic pawl nih Nu Mary sin in Pa Pathian sin thlacamnak cu cohlangnak a um deuh tiah kan zumh.
3. Litani ah zei ruang ah "sual hram ngei lo in a sem mi nu" kan ti?
-Zeiruang ah kan ti ahcun, Mt 1:25 chung ah "fapa upat bik a hrin tiang in nu le pa(nu le va) um tinak an rak ngei lo. (No marital relationship) a ti. Ati duhnak cu Jesuh cu Joseph fapa a si lo a pa pakhat ban tuk in a zohkhentu long a si ti duhnak a si. A biapi in a chim duh mi cu Boi Jesuh cu minung sin in a ra mi a si lo, Pathian sin hrim2 in a ra mi a si (Divine's son) ti duhnak a si i, Nu Mary nih amah a hrin tiang in pa he um tinak a rak ngei lo tinak cu sualhram a ngeih lonak kha chim duhnak a si. Sual hram ngei lo in Boi Jesuh hrin ding ah Pathian nih a rak thimnak kha langh ter duhnak a si. (Lk 1:38) chung ah vancung mi Gabriel nih nau na poi lai a ti tikah nungak ka (virgin) i zei tin dah a si khoh lai a rak ti. Joseph nih a rak ham nain Pathian thlarau thong in an um ti hlan ah nau a rak puai. Hi nih hin, Nu Mary cu sual hram ngei lo in fa a hrintu tiah a langh ternak cu a si. A ho minung sawh sawh hmanh nih nu le pa um tinak ngei lo in(without marital relationship), leicung ah fa a hrin khoh mi an um lo. Cun kan Bu pi cawnpiaknak zong nih, nu Mary cu Jesuh nu long si lo i, Pathian nu zong a si ve tiah a ti. Kan u nau bu dang hna nih " Bawi Jesuh thawngthabia a phuang lio ah a nu le a unau le hna an ra i, na nu le na unau rual nih hmuh an ni duh" an tinak(Mk 3,31-34) kha an rel i Mary cu fapa pakhat long a ngei lo tiah an kan al ton. Mah kha a (cousin) unau hna an si lo ah a zultu hna kha unau tiah a auh hna tiah kan theih. Zei Bible hmanh nih Bawi Jesu a hrin hnu ah a pahnihnak fapa an ngei tiah a ttial mi kan hmuh bal lo.
By, Sr. Monica Zung Men (FMM)
Srilanka
1. Zeiruang ah Rosary kan ti ah cun, Rosary sullam cu rosepangpar a si i hlan lio pi in Israel ram i a ummi nu pawl nih an rak uar tukmi pangpar a si. Bawipa Pathian Jesu nu Mary zong nih Pathian biaknak ah rose pangpar theng mang a uar ve i a rak hman ve . Kan nu Mary cu a thih tikah lung kua ah a an vui ve, lamkaltu a si vemi Thomas cu nu Mary a thih lio cu a um lo. A rak phan hnu ah Nuu Nary cu a thi cang tiah an chim, a ruak ka hmuh lo ahcun ka duh lo ka hmuhsak tuah uh tiah a ti hna. Nu Mary a thlan lung pher khar mi an hun piak tikah nu Mary ruak cu a um lo, Rose pang parpang lawng khatlak in a um kha an hmuh. Cu riin Nu Mary cu vancung mi nih an pum nung in van cung ah an cuai tiin an zumhcolh.
Voi khat cu mithiang pakhat sinah Nu mary cu a rak i langh i atu kan hman mi pung san a si mi rose pang par kha a rak pek i thlacam ning kha a rak cawn piak, cu hnu ah a cam mi paoh nih damnak an hmuh. Rosary cu kan Bawipa Jesu a hrintu Nuu Mary nih a kan cawnpiak mi hrim2 a si caah kan cam awk a si. Kan cam zong a herh.
2. Mary cu fapa Pathian a pawi i a hrintu a si caah sualnak a ngei kho lo. Nu Mary sualnak a ngei ahcun fapa Pathian zong a thiang kho ve lai lo. A thiang mi chunglawng ah a thiang mi a chuah khawh.
A dam sualnak zong a hrawm ve lo. Nu Mary cu Pa Pathian nih a khau khih cia mi le a thim mi a si caah Adam sualnak (a si loah) sualhram pi in a thiang. A thiang awk hrimhrim a herh. Cu caah Litani ah "sual hram ngei lo in a sem mi nu" kan tinak a si.
Pi Lucy Ni Hia ( Hakha )